Kasztan zębaty (Castanea dentata (Marshall) Borkh.), zwany też kasztanem  amerykańskim, pochodzi ze wschodniej części Ameryki Północnej.

Jesienne liście kasztana zębatego
Jesienne liście kasztana zębatego w Arboretum w Rogowie

Kasztan zębaty jest drzewem podobnym do kasztana jadalnego (Castanea sativa). Jego liście są podłużnie lancetowate, brzegiem grubo ząbkowane, zaostrzone, długości do 25 cm – trochę węższe i bardziej klinowate u podstawy niż kasztana jadalnego, z wyraźniejszym ząbkowaniem (nazwa gatunkowa!), zupełnie nagie.

Pień kasztana zębatego (Castanea dentata)
Pień kasztana zębatego rosnącego w Arboretum w Rogowie

Trochę ponad sto lat temu kasztan zębaty występował na rozległym terytorium  od Maine do Georgii. Należał do najcenniejszych drzew tworzących północnoamerykańskie lasy. Dostarczał doskonałego drewna i obficie rodził smaczne orzechy. Został niemal całkowicie wytrzebiony przez chorobę grzybową sprowadzoną przypadkowo w 1904 r. z Azji do Nowego Jorku. Choroba rozprzestrzeniła się tak szybko, że do 1930 r. wyginęły niemal wszystkie drzewa tego gatunku – szacuje się, że około 3-4 miliardy osobników.

Kierownik Arboretum w Rogowie opowiada o kasztanie amerykańskim
Pod rosłym kasztanem amerykańskim kierownik Arboretum w Rogowie opowiada o zagładzie tych drzew w USA na początku XX wieku, 21-10-2017

Do chwili obecnej uchowało się w Stanach Zjednoczonych zaledwie kilka stanowisk dorosłych kasztanów zębatych. Niektóre z nich wydają się odporne na zarazę. Kilka amerykańskich fundacji prowadzi badania żywotności wykorzystując materiał genetyczny tych drzew, aby odbudować populację kasztana zębatego i uchronić go przed całkowitym wyginięciem. Próbuje się też krzyżować gatunek amerykański z kasztanem chińskim, który jest odporny na zarazę kasztanową.

Opadłe liście i kolczaste okrywy kasztana zębatego
Opadłe liście i kolczaste okrywy kasztana zębatego

Kierownik Arboretum w Rogowie podczas wycieczki zorganizowanej przez Polskie Towarzystwo Dendrologiczne opowiadał o zagładzie kasztanów zębatych, ale też o wymieraniu innych, dotychczas pospolitych drzew w różnych częściach świata. W swej ojczyźnie masowo giną na przykład jesiony pensylwańskie (Fraxinus pennsylvanica), uważane u nas za gatunek inwazyjny.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *