Opublikowane przez
Niezwykle piękna aleja lipowa biegnie przez całą szerokość parku Staszica równolegle do ulicy Jaracza.
Rosnące tu trzy rzędy lip krymskich, Tilia euchlora Koch, stykają się koronami tworząc w okresie lata wspaniały zielony dach. W alei panuje zacienienie, które doskonale chroni przed promieniami słońca, a także przed deszczem. Podobnie pięknych, cienistych dróg mamy niewiele w łódzkich parkach.
– obrazowy opis z publikacji „Parki Łodzi” sprzed ponad pół wieku jest niezmiennie aktualny. Nawet podczas upałów w tej unikatowej alei lipowej panuje przyjemny gęsty cień.
Autorzy „Parków Łodzi” napisali, że przy wejściu do parku Staszica od strony ulicy Jaracza rosną po obydwu stronach dwa dęby szypułkowe odmiany stożkowej (Quercus robur L. ‘Fastigiata’). Znalazłam przy wejściu tylko jeden z nich, ten bliższy ul. Wierzbowej, na przedłużeniu alei lipowej. Bardzo rozrośnięty, w pewnym stopniu utracił charakterystyczną dla tej odmiany wąską sylwetkę. Po falisto powyginanych gałęziach można poznać, że to dąb stożkowej odmiany. Kolejny dąb tej odmiany w podobnym wieku rośnie bliżej Uniwersyteckiej.
W pobliżu ulicy Jaracza rośnie wspomniana w „Parkach Łodzi” duża lipa biała, inaczej lipa długoogonkowa (Tilia petiolaris D.C.), która obecnie jest uważana za odmianę zwisającą lipy srebrzystej, czyli węgierskiej (Tilia tomentosa Moench ‘Pendula’). Dość rzadko spotykana odmiana. Ma dwubarwne liście, z wierzchu ciemnozielone, od spodu srebrzyście zabarwione, prawie białe, na długich ogonkach.
Dąb szypułkowy odmiany stożkowej (Quercus robur L. ‘Fastigiata’) rosnący w skupinie bliżej Uniwersyteckiej. Widać charakterystyczne dla tej odmiany falisto powyginane gałęzie.
W tej samej skupinie rośnie dwupniowy (może dwa posadzone razem?), spięty taśmami okaz dębu, który również wygląda mi na odmianę Fastigiata.
Spośród nowych nabytków w parku Staszica na uwagę zasługuje rosnąca na trawniku w centralnej części glediczja trójcierniowa ‘Sunburst’ (Gleditsia triacanthos L. 'Sunburst’). To efektowna odmiana glediczji o liściach złocistożółtych na wiosnę, później zieleniejących.
Glediczja jest drzewem z rodziny bobowatych (Fabaceae) pochodzącym z Ameryki Północnej. Tworzy charakterystyczne taśmowate strąki.
Klon jawor odmiany o purpurowych liściach (Acer pseudoplatanus L. ‘Purpureum’) rośnie w gęstwinie innych drzew od strony ul. Jaracza. Wiosną purpurowa barwa jest wyraźniejsza niż latem. Być może jest to okaz zaznaczony na planie parku Staszica w ‘”Parkach Łodzi”, choć wymiary drzewa nie są imponujące.
Idąc od strony ulicy Jaracza w kierunku Narutowicza wzdłuż prostokątnego trawnika spotkamy po prawej stronie „piękny okaz kasztanowca zwyczajnego odmiany kulistej, Aesculus hippocastanum var. umbraculifera Jacq.”. Opisany w „Parkach Łodzi” kasztanowiec zwyczajny utracił kulistą sylwetkę i raczej jest wydłużony. Pod nim posadzono efektowny kasztanowiec czerwony (Aesculus × carnea Hayne).
Kasztanowiec czerwony jest mieszańcem europejskiego kasztanowca zwyczajnego (Aesculus hippocastanum L.) i pochodzącego z Ameryki Północnej kasztanowca krwistego (Aesculus pavia L.). Mieszaniec ten powstał przypadkowo w Niemczech na początku XIX wieku. W przeciwieństwie do kasztanowca zwyczajnego na ogół nie jest atakowany przez szrotówka kasztanowcowiaczka.
Na trawniku sąsiadującym ze stawem warto zwrócić uwagę na opisaną w „Parkach Łodzi” przecudnej urody lipę szerokolistną odmiany strzępolistnej (Tilia platyphyllos Scop. ‘Laciniata’). To jedna z historycznych odmian lipy, spotykana w zaledwie kilku łódzkich parkach. Obok po prawej widać buk odmiany zwisającej.
Lipa szerokolistna odmiany strzępolistnej ma liście w różnym stopniu powcinane, jakby powygryzane, o pofalowanej blaszce, ale kwitnie nad wyraz obficie i pachnie pięknie. Lipa szerokolistna zakwita jako pierwsza spośród popularnych gatunków lip.
Druga stara lipa szerokolistna odmiany strzępolistnej rośnie na sąsiednim trawniku, bliżej ul. Jaracza. Trudniej podziwiać jej sylwetkę, gdyż rośnie w tłoku wśród innych drzew, a kwiaty produkuje w górnej części korony, tam gdzie dociera światło, lecz wzrok nie sięga. Jak widać drzewa tej samej odmiany rosnąc w różnych siedliskach mogą mieć zupełnie inny pokrój.
Pod drzewami rośnie wiele krzewów, szczególnie dużo jaśminowców (Philadelphus sp.). Już wkrótce zakwitną i ich zapach będzie mieszał się ze słodkim aromatem kwitnących lip.
Obok lipy strzępolistnej rośnie malowniczy buk pospolity odmiany zwisającej (Fagus sylvatica L. ‘Pendula’) o „płaczącym” pokroju, również wspomniany w „Parkach Łodzi”.
Pod lipą kwitną różnokolorowe różaneczniki (Rhododendron sp.). Cieszę się, że jest ich coraz więcej w łódzkich parkach. Mam nadzieję, że będą pielęgnowane stosownie do swoich wymagań.
W pobliżu płaczącej odmiany buka rośnie dąb błotny (Quercus palustris Moench.) pochodzenia północnoamerykańskiego. W „Parkach Łodzi” podano obwód jego pnia sprzed ponad pół wieku – 1,5 m – teraz oczywiście jest większy. Okaz dębu błotnego (Quercus palustris Moench.) z parku Staszica ma bardzo wysoko osadzoną koronę.
Na terenie parku na niewielkim placyku przy Uniwersyteckiej, na którym przed wojną mieścił się plac zabaw otoczony drzewami, posadzono półokręgiem jesiony pensylwańskie (Fraxinus pennsylvanica Marsh.) – opisane w publikacji „Parki Łodzi”. Większość z nich rośnie do chwili obecnej. Pochodzą z Północnej Ameryki i dość często można je spotkać w Łodzi. Jesienią pięknie przebarwiają się na żółto.
A oto kolejna ciekawostka. Idąc od Uniwersyteckiej w kierunku Narutowicza na brzegu alejki napotkamy okaz odmiany aukubowej jesionu pensylwańskiego (Fraxinus pennsylvanica Marsh. ‘Aucubaefolia’) o liściach w różnym stopniu żółto nakrapianych. Odmiana ta ma charakter rozszczepiającej się chimery, dlatego starsze okazy mają wiele rewersyjnych pędów z normalnymi zielonymi liśćmi. Wspomniano o tym drzewie w „Parkach Łodzi”, więc nie jest młode – mimo niezbyt imponującej postury.
W pobliżu jesionów pensylwańskich blisko Uniwersyteckiej rośnie strzępolistna odmiana dębu szypułkowego (Quercus robur L. ‘Pectinata’) – „o głęboko wcinanych, pięknych i delikatnych liściach”. Jest to jedna z rzadko spotykanych historycznych odmian tego gatunku. Ten okaz opisano w „Parkach Łodzi”. Trudno poznać, że to dąb – tak nietypowe są liście. Niestety obecnie drzewo wygląda smutno, niewiele z niego zostało – kilka gałęzi wysoko na pniu opanowanym przez grzyby. Wydelikacone odmiany o dziwacznym wyglądzie często mają krótszy żywot niż krzepkie egzemplarze formy typowej.
Idąc dalej w kierunku ul. Narutowicza u zbiegu alejek spotkamy ogromną topolę berlińską (Populus berolinensis Dipp.). Już podczas pisania „Parków Łodzi” przed 1962 r. miała pień o obwodzie 3,1 m. Topole rosną bardzo szybko.
Topola berlińska jest mieszańcem azjatyckiej topoli (Populus laurifolia Ledeb.) i topoli włoskiej (Populus nigra L. ‘Italica’). Powstała przed 1870 r. w ogrodzie botanicznym w Berlinie. Ten gatunek należy do często spotykanych w Łodzi, ale rzadko mają tak imponujące rozmiary.
Pomiary topoli berlińskiej z parku im. Staszica znajdziecie w Rejestrze Polskich Drzew Pomnikowych.
Druga imponująca topola berlińska (Populus berolinensis Dipp.) rośnie przy ul. Wierzbowej.
Spośród krzewów kwitną obecnie w parku Staszica tawuły van Houtte’a.
W pobliżu parku Staszica, na Uniwersyteckiej blisko Narutowicza warto obejrzeć miłorząb (Ginkgo biloba) – jedno z niewielu dużych drzew tego gatunku w Łodzi rosnących luzem na ulicy.
Jestem pełna podziwu dla Twojej wiedzy, myślę że Twoje spacery mają zupełnie inny, głębszy wymiar, ja potrafię się tylko zachwycać „o jaki łady różowy kasztan” ,albo „ale fajne, ciekawe co to”….
Ja też się zachwycam, za każdym razem 🙂